Bu seçki tüm zamanların en iyi filmlerini tek bir sıralamada toplamıyor, çünkü böyle bir sıralama zaten tartışmalı. Sana sunduğumuz şey, türleri ve dönemleri birbirinden ayıran yedi filmle sağlam bir başlangıç. Her filmin yanında neden burada olduğunu ve kime göre olduğunu yazdık.

Filmleri seçerken etkisine, yıllar sonra hâlâ konuşulmasına ve farklı zevklere hitap etmesine baktık. BFI'nin 2022 Sight and Sound eleştirmen anketi gibi oylamalarda sık geçen klasiklerin yanına, daha yeni ve tartışmalı filmleri de koyduk. Bu bir kanon değil, bir yol haritası.

1. Esaretin Bedeli: en güçlü dram

Film
Esaretin Bedeli

Stephen King'in kısa romanından uyarlanan, karısını öldürmekten ömür boyu hapis cezası alan bir bankacının Shawshank hapishanesindeki yıllarını ve orada kurduğu dostluğu anlatan dram.

Çıkış yılı
1994
Süre
142 dk
Tür
Dram, Suç
Yönetmen
Frank Darabont

Frank Darabont'un yönettiği film, haksız yere hapse atılan bir bankacının iki on yıllık hapishane hayatını anlatıyor. Dostluk ve umut üzerine kurulu, sakin ama yoğun bir anlatı. Yedi Oscar adaylığı aldı, ama hiçbirini kazanamadı; En İyi Film yarışında Forrest Gump'a yenildi. Yavaş tempoyu ve karakter dramını sevenlere uygun.

2. Baba: klasik mafya dramı

Film
Baba

İtalyan asıllı güçlü bir mafya ailesinin reisi yaşlanırken ailenin işlerinden uzak duran küçük oğlu, kendini ailenin dünyasının içinde buluyor.

Çıkış yılı
1972
Süre
175 dk
Tür
Suç, Dram
Yönetmen
Francis Ford Coppola

Francis Ford Coppola'nın yönettiği film, Mario Puzo'nun 1969 tarihli romanından uyarlandı. Savaş gazisi Michael'ın ailenin suç işinden uzak durma çabası üzerine kurulu. Üç Oscar kazandı, bunların arasında En İyi Film de var. 175 dakika sürüyor; karakter odaklı, yavaş ilerleyen filmleri sevenlere göre.

3. 2001: Bir Uzay Destanı: sessiz ve zor

Stanley Kubrick'in 1968 tarihli filmi, insanlığın uzaydaki yolculuğunu diyalogdan çok görüntüyle anlatıyor. BFI'nin 2022 Sight and Sound yönetmenler anketinde ilk sırada yer aldı. Yavaş ve soyut filmlerle sabredebilenlere uygun; ilk izlemede tuhaf gelmesi normal, ama sinema dilinin nasıl kurulabileceğini görmek için değerli.

4. Matrix: gerçeklik sorgulayan aksiyon

Film
Matrix

Gündüz yazılımcı, gece bilgisayar korsanı olan Neo, gizemli bir grubun peşine düşünce yaşadığı dünyanın göründüğü gibi olmadığından şüphelenmeye başlıyor.

Çıkış yılı
1999
Yönetmen
Lana Wachowski, Lilly Wachowski

Wachowski kardeşlerin yönettiği film, gizli bir hacker olan Neo'nun bir soruşturmaya kapılmasını anlatıyor. Keanu Reeves ve Laurence Fishburne başrolde. Dört Oscar kazandı ve dördü de teknik dallarda. Aksiyonu ve felsefi soruları birlikte sevenlere göre.

5. Başlangıç: zihne dair bir hırsızlık

Film
Başlangıç

Rüyaların içine girip fikir çalan bir ekibin, bu kez bir fikri birinin zihnine yerleştirmeye çalıştığı katmanlı bir bilim kurgu gerilimi.

Çıkış yılı
2010
Süre
148 dk
Tür
Suç, Bilim kurgu, Gerilim, Macera
Yönetmen
Christopher Nolan

Christopher Nolan'ın hem yazıp hem yönettiği film, rüyaların içine girerek sır çalan bir hırsızın son işini anlatıyor. Dört Oscar kazandı, yine hepsi teknik dallarda. Karmaşık kurguları çözmekten keyif alanlara göre. 148 dakika sürüyor.

6. Yıldızlararası: bilim kurgu ve baba-kız hikâyesi

Film
Yıldızlararası

Dünya'nın yaşanmaz hâle geldiği bir gelecekte, insanlığa yeni bir yuva bulmak için bir solucan deliğinden geçen astronotların ve geride kalan ailelerinin hikâyesi.

Çıkış yılı
2014
Süre
169 dk
Tür
Bilim kurgu, Macera, Distopya, Dram
Yönetmen
Christopher Nolan

Christopher ve Jonathan Nolan'ın yazdığı, Christopher Nolan'ın yönettiği film, Dünya'nın yaşanamaz hâle geldiği bir gelecekte yeni bir yaşam alanı arayan bir ekibi konu alıyor. 169 dakika sürüyor. Uzun ama duygusal bir bilim kurgu arayanlara uygun.

7. Dövüş Kulübü: kült bir sorgulama

Film
Dövüş Kulübü

Uykusuzluk çeken, sıkıcı bir hayatı olan bir ofis çalışanı, bir uçuşta tanıştığı karizmatik sabun satıcısıyla birlikte yeraltı dövüş kulübü kurar.

Çıkış yılı
1999
Süre
139 dk
Tür
Gerilim, Dram
Yönetmen
David Fincher

David Fincher'in 1999 yapımı filmi, Chuck Palahniuk'in 1996 romanından uyarlandı. Edward Norton ve Brad Pitt başrolde. Gösterime girdiğinde gişede başarısız oldu, ama ev izlemeleriyle kült bir hayran kitlesi kazandı. Rahatsız edici ve tartışmalı filmleri sevenlere göre.

Neye bakmalı?

Bir film seçerken üç şeye bak: tür, süre ve ton. Uzun bir film yorucu gelebilir; ilk kez izlediğin türle başlamak daha keyifli olur. Hangi filmi seçersen seç, bitirdikten sonra bir sonraki film için de yön bulursun.

Listeye girmeyenler

Sinema tarihinin çok sayıda klasiği bu seçkinin dışında kaldı. Bunların bir kısmı bir türün kapısı, bir kısmı ise bir yönetmenin filmografisinin parçası. Türe ya da yönetmene göre ayrı seçkiler bu sayfanın devamında gelecek.