Spoiler uyarısı: Bu yazı Avengers: Endgame'in sonunu ve olay örgüsünü konuşur.

Avengers: Endgame teorilerinin çoğu tek bir sahnede düğümleniyor: Kaptan Amerika'nın filmin sonundaki dönüşü. Bu tartışmayı ilginç kılan, cevap verebilecek iki ekibin, yani senaristler Christopher Markus ile Stephen McFeely'nin ve yönetmenler Anthony ile Joe Russo'nun sahneyi birbirinden farklı açıklaması. Dört teoriyi tartışmadaki yerlerine göre sıraladık: ilk ikisi yaratıcı ekibin iki tarafını, üçüncüsü filmin zaman kuralını, dördüncüsü cevapsız kalan bir ayrıntıyı ele alıyor.

1. Steve ana zaman çizgisinde mi yaşadı?

Filmin sonunda Steve Rogers taşları geri götürmeye gidiyor ama dönmüyor; ana zaman çizgisinde yaşlı bir adam olarak ortaya çıkıyor ve Peggy Carter'la bir ömür geçirdiği anlaşılıyor. Bu teoriye göre Steve geçmişte, bizim izlediğimiz ana zaman çizgisinde yaşadı. Yani yıllarca, buzun içinde donmuş genç Steve ile aynı dünyada var oldu.

En güçlü kanıt: Filmin yazarları bu okumayı savunuyor. Christopher Markus, Fandango'ya verdiği röportajda Ancient One'ın yalnızca bir sonsuzluk taşı alındığında yeni bir zaman dalı oluştuğunu söylediğini hatırlattı. Ona göre Steve'in geçmişe gidip orada yaşaması yeni bir dal açmaz; bu yüzden "Steve alternatif bir gerçeklikte" teorisini reddettiğini söyledi.

En güçlü karşı kanıt: Ana zaman çizgisinde ikinci bir Steve'in onlarca yıl yaşaması, önceki filmlerde gördüğümüz Peggy Carter hikâyesiyle çelişiyor gibi duruyor. Bu çelişkiyi yönetmenler de dile getirdi.

Durum: Yazarların görüşü; yönetmenlerin açıklamasıyla çelişiyor.

2. Steve alternatif bir zaman çizgisine mi gitti?

Bu teoriye göre Steve, geçmişte kalmayı seçtiği anda yeni bir zaman dalı yarattı ve hayatını o dalda yaşadı. Filmin sonunda ana zaman çizgisine bir şekilde geri dönerek kalkanı Sam'e verdi.

En güçlü kanıt: Yönetmenler bu okumayı savunuyor. Russo kardeşler Entertainment Weekly'ye verdikleri röportajlarda geçmişe yapılan her değişikliğin yeni ve eksiksiz bir evren yarattığını, Steve'in de geçmişte yaşamayı seçince bir dal oluşturduğunu anlattı. Russo'lar daha sonra bir podcast röportajında da ekip içinde tanımladıkları iç mantığın bu yönde olduğunu söyledi.

En güçlü karşı kanıt: Film, Steve'in o daldan ana zaman çizgisine nasıl döndüğünü göstermiyor. Joe Russo'nun kendisi de soruyu açık bıraktı ve asıl merak edilenin Steve'in kalkanı vermek için bu gerçekliğe nasıl geri geldiği olduğunu söyledi.

Durum: Yönetmenlerin görüşü; yazarların açıklamasıyla çelişiyor.

3. Taşları geri götürmek açılan dalları kapattı mı?

Filmde Ancient One, bir sonsuzluk taşı zamanın akışından çıkarılırsa o anda yeni bir dal açılacağını anlatıyor. Kahramanlar bu yüzden her taşı alındığı ana geri götürmeyi planlıyor. Teori, bu geri götürmenin açılan dalları "onardığını" ve zaman çizgilerini eski hâline döndürdüğünü söylüyor.

En güçlü kanıt: Kuralı koyan filmin kendisi. Taşların geri götürülmesi olay örgüsünün açıkça bir gerekliliği olarak sunuluyor.

En güçlü karşı kanıt: Bazı dallarda taşı geri koymak yetmiyor. 2014'teki Thanos ordusuyla birlikte geleceğe geçip orada yenildiği için o dal artık Thanos'suz devam ediyor. 2012'deki New York sahnesinde de bir karakter taşla birlikte kaçıyor. Taşı geri koymak, o dalda değişen her şeyi geri almıyor.

Durum: Film kuralına dayanıyor, ama sonuçları tartışmalı.

4. Steve'in kalkanı nereden geldi?

Yaşlı Steve'in Sam'e verdiği kalkan sağlam. Oysa son savaşta kalkan ağır hasar görmüştü. Teori, Steve'in yaşadığı dalda yeni bir kalkan edindiğini ve orada da bir süre Kaptan Amerika olarak görev yapmaya devam ettiğini öne sürüyor. Bu okuma özellikle alternatif zaman çizgisi teorisini savunanlar arasında yaygın.

En güçlü kanıt: Kalkanın yeni olması, Steve'in geçmişte boş durmadığına işaret ediyor ve alternatif dal okumasıyla uyumlu.

En güçlü karşı kanıt: Bu konuda yapım ekibinden bir açıklama yok. Chris Evans da bir fuar panelinde konu açılınca, biri ona kalkanın nereden geldiğini anlatmış olsa bile büyük olasılıkla hatırlamayacağını söyleyerek şaka yaptı.

Durum: Spekülasyon.

Yalanlanmış teoriler

Bu dört teoriden hiçbiri tam olarak yalanlanmış değil; tersine, Endgame'in yaratıcı ekibi kendi içinde bölündüğü için iki karşıt teori de resmî bir sözcü buldu. Yazarlar alternatif gerçeklik okumasını açıkça reddetti, yönetmenler ise tam olarak o okumayı benimsedi. Bu yüzden "doğru cevap" sorusu, Endgame'de kimin yorumuna daha çok güvendiğine dönüşüyor.

Sahneyi yeniden izlersen, Steve'in bankta otururken söylediklerine ve kalkanı nasıl verdiğine dikkat et; iki teori de dayanağını o birkaç dakikalık konuşmadan alıyor.